Editör: Enver Adıgüzel
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Çalıştayı’nda Türkiye’nin geri dönüşüm karnesini paylaştı. Buna göre atık yönetiminde sekiz yılda kayda değer ilerleme kaydedildi. Tüm atık türlerinde geri kazanım oranı önemli ölçüde yükselirken, ülke ekonomisine sağlanan faydalar da somut rakamlara yansıdı. Bu dönemde 90 milyon ton atık yeniden üretim döngüsüne dahil edilerek yaklaşık 365 milyar TL değer yaratıldı.
Geri Kazanımda Sekiz Yıllık Başarı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre tüm atık türlerinde geri kazanım oranı yüzde 13’ten yüzde 37,53’e çıktı. Söz konusu artış, atık yönetiminde sistematik bir çalışmanın sonucunu gösteriyor; politika ve uygulama alanında ciddi adımlar atıldı.
Ersoy, gelecek dönem için daha iddialı hedefler açıkladı: oranın 2035’te yüzde 60’a, 2053’te yüzde 70’e çıkarılması hedefleniyor. Bu hedefler atık yönetiminde kalıcı bir dönüşümü işaret ediyor.
Küresel Plastik Krizi ve Türkiye’nin Konumu
Ersoy’un verdiği bilgilere göre dünya genelinde plastik üretimi son 70 yılda yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıktı. Ortaya çıkan plastik atık miktarı 353 milyon tona erişmiş durumda.
Geri dönüşüm oranları ise zayıf bir tablo çiziyor. Ersoy’a göre 353 milyon tonluk plastik atığın yalnızca yüzde 9’u nihai olarak geri dönüştürülüyor; yüzde 19’u yakılmakta, yüzde 50’si depoya gönderiliyor. Kontrolsüz yönetim altında çevreye karışan plastik atıkların oranı yüzde 22 seviyesindedir. Bu oran, yaklaşık 78 milyon tonluk plastiğin toprağa, nehirlere ve okyanuslara sızdığı anlamına geliyor.
Yeni Strateji ve Eylem Planları
2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi’ne göre plastik, yedi öncelikli sektörden biri olarak belirlendi. Plan altı stratejik hedef ve 53 eylem etrafında şekilleniyor.
Atık önleme, döngüsel ürünler, ikincil ham madde ve sektörel dönüşüm alanlarında yeni çerçeveler oluşturulmakta; birincil ham maddeye olan bağımlılık azaltılmaya çalışılıyor. Ürünlerin döngüsel tasarım ilkelerine uygun geliştirilmesi, tek kullanımlık ürünlerin sınırlandırılması ve kaynak noktasında atık ayrıştırması da öngörülen uygulamalar arasında yer alıyor.
İlgili: Yavuz Sultan Selim Köprüsü 10 yılda 138 milyar lira katkı sağladı
Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı · Resmî Gazete
