Editör: Enver Adıgüzel
Japonya’da toptan fiyatlar Ekim ayında beklentilerin üzerinde hızlandı. Bu gelişme, Japon Merkez Bankası’nın (BoJ) aralık ayında faiz artırabileceği görüşünü güçlendirdi. Bank of Japan verilerine göre kurumsal mal fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 7,1 yükseldi. Bu oran, medyan beklenti olan yüzde 6,5’in üzerindeydi ve Eylül’deki yüzde 6,8’den daha yüksek çıktı.
Aylık bazda fiyatlar yüzde 0,7 arttı. Beklenen artış yüzde 0,3 iken gerçekleşen artış bunun iki katından fazla oldu. Eylül ayındaki yüzde 0,2’lik düşüş ise revize edildi.
Ayrıca Okuyun
Enerji ve hammadde baskısı
Yıllık oranın iki aylık düşüşten sonra yeniden yükselmesinin ana nedeni enerji ve sanayi hammaddeleri oldu. Aylık bazda petrol ve kömür ürünleri yaklaşık yüzde 3, kimyasallar yüzde 2, demir-çelik yüzde 2 arttı. Elektrik, gaz ve su kalemleri ise yaklaşık yüzde 2,4 yükseldi. Bu dört grup birlikte aylık artışa yaklaşık 0,6 puan ekledi.
Gıda kalemi olmasaydı genel tablo daha da güçlü görünecekti. Tarımsal ürünler aylık bazda yüzde 6,6 geriledi ve yıllık bazda yaklaşık çeyrek oranında düştü. Ucuzlayan yeni hasat pirinç fiyatları endeksi aşağı çekti. Bu etki çıkarıldığında imalat ve enerji kaynaklı temel artış aylık yaklaşık yüzde 1 seviyesindeydi.
İthalat maliyetleri ve yen
İthalat maliyetleri, fiyat artışının asıl itici gücü olmayı sürdürüyor. Yen bazlı ithalat fiyat endeksi Ekim’de yüzde 3,3 yükseldi ve yıllık bazda yaklaşık yüzde 25 yukarıda. Aylık artışın büyük bölümü ham petrol ve diğer yakıtlardan geldi. İran savaşı nedeniyle fiyatların yüksek kalmasıyla enerji ithalatı yen cinsinden yıllık yaklaşık yüzde 46 arttı. Ay boyunca yenin yaklaşık yüzde 1 değer kaybetmesi baskıyı daha da artırdı.
Merkez bankası için anlamı
Veriler, BoJ’un aralık toplantısında adım atabileceği beklentisini destekliyor. Merkez bankası Ekim sonunda politika faizini yüzde 1,25’te sabit tuttu; karar 8’e karşı 1 oyla alındı ve kurul üyesi Hajime Takata hemen artırım yapılmasını savundu. Banka ayrıca temel enflasyonun yüzde 2’lik hedefle büyük ölçüde uyumlu düzeylere ulaştığını belirtti. Toplantı öncesinde yayımlanan bir Bloomberg anketinde ekonomistlerin yüzde 83’ü aralıkta artırım bekliyordu.
Üretici fiyatları üretim zincirinin erken bir göstergesi. BoJ ise tüketici enflasyonuna ve ücretlere daha fazla ağırlık veriyor. Yine de zayıf yen ve yüksek petrol fiyatları bu maliyetlerin hanehalklarına yansımasını sürdürebilir; bu da bir duraklamayı savunmayı zorlaştırıyor.
Kaynak: Japonya Merkez Bankası
