Editör: Enver Adıgüzel
Çiğ süt üreticileri, yükselen maliyetler nedeniyle Ulusal Süt Konseyi’nden (USK) kasım ayında tavsiye fiyatını yenilemesini bekliyor. Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Müslüm Doğru, eylül itibarıyla çiğ süt üretim maliyetinin litre başına 29,34 liraya ulaştığını açıkladı. Doğru, bu rakamla mevcut tavsiye fiyatı arasındaki farkın 5,04 liraya çıktığını belirtti.
USK’nin 1 Mayıs’tan bu yana geçerli tavsiye fiyatını litre başına net 24,30 lira olarak belirlediğini hatırlatan Doğru, girdi maliyetleri her geçen gün artarken fiyatın yedi ay önceki seviyede kalmasının üretimin devamlılığını riske attığını söyledi. Doğru’ya göre USK’nin kasım ayında fiyatı acilen güncellemesi gerekiyor.
Üretici zararda satıyor
Doğru, bunu savundu. Çiğ süt üreticisinin maliyetinin yüzde 17,2 altında sattığını belirten Doğru, üreticinin geliri artmazken süt ve süt ürünlerinin raf fiyatlarındaki yükselişin sürdüğüne dikkat çekti.
Doğru, enflasyonla mücadele adına üretici fiyatlarının baskı altında tutulmasının sonuç vermediğini, aksine üreticinin sektörden çekilme riskini büyüttüğünü ifade etti. Yem satışlarındaki gerileme de bu tablonun bir başka işareti. Doğru, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yem satışlarının yüzde 15 ila 20 arasında düştüğünü aktardı.
İki kurum, iki maliyet
Birçok işletme artık üretimi büyütmek yerine mevcut faaliyetini ayakta tutmaya odaklanmış durumda. Doğru, üreticinin zararına üretime zorlanmasının işletme küçülmesine ve damızlık hayvan sayısında azalmaya yol açabileceği uyarısını yaptı. Sürdürülebilir üretim için maliyeti karşılayan bir fiyat politikasına ihtiyaç olduğunu vurguladı.
TÜSEDAD ile USK’nin maliyet hesapları da birbirinden hayli uzak. Ekim 2025’te TÜSEDAD hesabı 23,09 lira, USK hesabı ise 17,52 lira olarak açıklanmıştı; aradaki makas şubat 2026’da 7,19 liraya kadar genişledikten sonra, eylül 2026’da TÜSEDAD’ın 29,34 liralık rakamı ile USK’nin 23,18 liralık hesabı arasında 6,16 liraya geriledi.
USK’nin referans fiyatı 2025 Ekim ve 2026 Ocak aylarında 19,60 lira, 22 Ocak’ta 22,22 lira, mayıs 2026’da ise 24,30 lira olarak duyurulmuştu. Mayıs ayındaki fiyat, TÜSEDAD’ın hesapladığı maliyetin 3,01 lira altında kalırken, USK’nin kendi maliyet hesabının 2,12 lira üzerinde gerçekleşmişti. Bu farklar, çiğ süt fiyatlandırmasında hangi maliyet hesabının esas alınacağı tartışmasını canlı tutuyor.
Kaynak: Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD)
