Editör: Enver Adıgüzel
Çin’de yapay zekâ, teknoloji donanımları ve otomotiv sevkiyatları dış ticaret hacmini yukarı taşırken değer kazanan yuan ihracatçı şirketlerin kârlılık hanesinde ciddi bir aşınma yarattı. Yabancı para cinsinden tahsil edilen satış gelirlerinin yerel paraya dönüşümünde yaşanan kayıplar nedeniyle Pekin yönetimi, şirketlerin finansal korunma araçlarını yaygınlaştırması için bankacılık kanalı üzerinden yeni adımlar attı.
Yuan güçlenirken kur zararı büyüdü
Yuan yılbaşından bu yana ABD doları karşısında yaklaşık yüzde 4,3 prim yaparak son dört senenin zirvesine yaklaştı. Dış satım yapan firmalar döviz gelirlerini yuana çevirirken daha düşük meblağlarla karşılaştı. Kur kaynaklı kayıp ihracatçıların toplam kârının yaklaşık yüzde 4’ünü götürdü. Yılın ilk altı aylık döneminde ihracat odaklı işletmelerin bilançolarına yansıyan kur zararı yaklaşık 70 milyar yuanı buldu.
Söz konusu maliyet son on yıllık periyodun en yüksek kur zararları arasında yer alırken, şirketlerin genel kârlılığındaki artış tablonun şimdilik idare edilmesini sağladı; ancak döviz kurlarındaki seyrin sürmesi durumunda özellikle düşük kâr marjıyla rekabet eden üreticilerin çok daha ağır baskılarla karşılaşması bekleniyor.
Türev sözleşmelerinde sert yükseliş
Resmi makamlar kur kaynaklı sarsıntıyı frenlemek adına yerel bankalardan müşterilerini türev enstrümanlara sevk etmelerini istedi. Yetkililer kıyı şeridindeki yoğun dış ticaret merkezlerinde hedge oranının yüzde 40 ve üzerine taşınmasını amaçlıyor. Kimi bölgelerde firmaların opsiyon primi giderlerine maddi destek sağlandı.
İlk yarıda kur riskini dengelemek amacıyla yapılan döviz türevi sözleşmelerinin hacmi geçen senenin eş dönemine nazaran yaklaşık yüzde 40 genişleyerek 1,4 trilyon dolara yaklaştı. Portföylerdeki hedge payı yüzde 35,3 düzeyine çıktı. Bu metrik 2025 sonuna göre 5,3 puanlık bir artışı temsil etti.
Rekor dış ticaret fazlası ve riskler
Dış ticaret cephesinde Ağustos verileri senelik yüzde 25’lik ihracat genişlemesine işaret ederken tek bir ayda verilen dış ticaret fazlası 119,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Sekiz aylık kümülatif ticaret fazlası ise yaklaşık 806 milyar dolar düzeyinde oluştu. İş hacmi genişledikçe taşınan kur riski büyüyor.
Çin’de şirketler risk yönetimine ağırlık veriyor. Dış piyasalardaki kur oynaklığı sürerken, 14.09.2026 saat 14:34 ölçümünde dolar/TL bankalararası piyasada 48,6194 TL seviyesinden işlem gördü. Çinli ihracatçılar açısından ise önümüzdeki süreçte mal teslimat miktarından ziyade döviz pozisyonunun hangi kur üzerinden güvenceye bağlandığı öne çıkacak.
Veri: TCMB
