Çin’in merkezi demir cevheri alıcısı China Mineral Resources Group (CMRG), eylül ayından itibaren geçerli olmak üzere yerli çelik üreticilerine madencilik devi Rio Tinto ile müzakereleri durdurma talimatı verdi. İlk olarak 6 Ağustos tarihinde gündeme gelen bu direktif, belirlenen takvimin eylül ayına ulaşmasıyla birlikte piyasalarda fiilen devreye girme aşamasına taşındı. Demir cevheri sevkiyatlarına yönelik pazarlıkların kesilmesi ihtimali, Avustralya’nın en kritik ihraç kaleminde fiyatlama gücünün Pekin lehine kaydığına dair endişeleri artırırken Avustralya doları üzerinde doğrudan baskı oluşturdu.
Çin alım gücünü konsolide ediyor
Pekin yönetiminin ithalat gücünü tek merkezde toplamak amacıyla kurduğu CMRG, yıllık demir cevheri alımlarında ağırlığını giderek artırdı. Wood Mackenzie verilerine göre kurum, Çin’in yıllık toplam demir cevheri ithalat hacminin yarısından fazlasını doğrudan müzakere ediyor. Müzakere yetkilerini henüz CMRG’ye devretmeyen çelik tesislerini zorlamayı amaçlayan bu adım, daha önce BHP ve Fortescue gibi büyük üreticilere uygulanan baskı politikasının devamı niteliğini taşıyor.
Benzer kısıtlamalar daha önce BHP’ye uygulandı. Sorun doğrudan üst düzey görüşmelerle çözüldü.
Çin devlet şirketi Chinalco’nun Rio Tinto’daki en büyük hissedar konumu ve Gine’deki Simandou projesindeki ortaklığı nedeniyle madencinin baskılardan korunacağı tahmin ediliyordu. Ancak eylül ayı itibarıyla Rio Tinto’nun da doğrudan hedef alınması, Pekin’in tedarikçiler karşısındaki stratejisinde bu tür ortaklıkların koruyucu kalkan oluşturmadığını gösterdi.
Avustralya dolarına ticaret haddi baskısı
Demir cevheri Avustralya ekonomisinin en yüksek gelir getiren ihracat kalemi konumundayken Çin de bu ürünün açık ara en büyük alıcısı durumunda bulunuyor. İkili ticarette pazarlık üstünlüğünün Pekin’in merkezi alıcısına doğru kalıcı biçimde kayması, sevkiyat hacimlerinde ani bir kesinti yaşanmasa dahi Avustralya için olumsuz bir dış ticaret haddi sinyali verdi. Avustralya doları bu gelişmeyle geriledi.
Rio Tinto Demir Cevheri İcra Kurulu Başkanı Matthew Holcz, küresel arzın genişlemesi nedeniyle pazarlık kozunun genel olarak üreticilerden alıcılara doğru kaydığını belirtti. Holcz buna karşın şirketinin uzun vadeli iş birliklerine odaklanmayı sürdürdüğünü ifade ederken, direktifin sahada fiilen uygulanıp uygulanmadığı konusunda bağımsız kaynaklarca doğrulanmış kesin bir bilgi henüz bulunmuyor.
Kaynak: China Mineral Resources Group (CMRG)
