Editör: Enver Adıgüzel
Avrupa’da petrol şirketlerinin yükselen kârları, Orta Doğu gerilimi ve enerji piyasasında yaşanan arz daralması nedeniyle ek vergi tartışmasını yeniden başlattı. Almanya, İtalya, Avusturya, Polonya, Portekiz ve İspanya, dönem başkanlığını yürüten İrlanda’ya ortak bir mektup ileterek taleplerini sundu. Altı üye ülke, konunun 19 Eylül tarihindeki AB Gayriresmi Maliye Bakanları Toplantısı’nda masaya yatırılmasını istedi.
Ortak mekanizma ve gelir beklentisi
Girişimde bulunan ülkeler, 2022 yılındaki enerji krizi sürecinde devreye sokulan geçici vergileri temel alarak tüm birlik sınırlarında geçerli bağlayıcı bir sistem kurmayı amaçlıyor. Söz konusu koordineli ek kâr vergisinin yaklaşık 200 milyar euro büyüklüğünde bir kamu kaynağı oluşturabileceği öngörüldü.
Brent petrol 09.09.2026 kapanışında 109,51 dolardı.
Rafineri kârları ve şirket bilançoları
İşlenmiş petrol ürünlerinin Orta Doğu kaynaklı sevkiyatında görülen kesintiler Batı pazarında yakıt arzını azaltırken, rafineri marjları da ham petrol fiyat artışlarını geride bırakan oranlarda yükseliş kaydetti. Bu tablonun yansıdığı finansal sonuçlarda bp kârını yüzde 150 artışla 5,73 milyar dolara taşırken, Shell’in ikinci çeyrek kârı yüzde 130 artış kaydederek 9,84 milyar doların üzerine çıktı ve TotalEnergies düzeltilmiş net kârını yüzde 67 yükselterek 6 milyar dolara ulaştırdı.
S&P 500 verileri enerji sektörünün yıllık bazda yüzde 135,3 kâr büyümesiyle diğer sektörlerin önüne geçtiğini gösterdi. bp kârını 5,73 milyar dolara taşıdı.
Birlik genelinde uzlaşı eksikliği
Dönem başkanı İrlanda konuyu gündeme taşımayı kabul etti; ancak birlik genelinde bağlayıcı nitelikte ortak bir yasal düzenleme kurulması fikrine karşı mesafeli tutumunu sürdürdü. Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanmış resmi bir yasa taslağı da henüz masaya gelmedi.
Komisyonun resmi teklif hazırlamadığı mevcut ortamda üye ülkeler birbirinden farklı ulusal vergi modellerini yürürlüğe koyarken, diğer taraftan yüksek vergi oranlarının Avrupalı enerji firmalarının rekabet gücünü zayıflatarak bu şirketleri ABD pazarına kaydırabileceği yönündeki çekinceler dile getirildi.
Kaynak: Almanya, İtalya, Avusturya, Polonya, Portekiz ve İspanya | Veri: FRED — St. Louis Fed
