ABD’de salı günü yapılan ara seçimlerin en çarpıcı sonuçlarından biri partiler arasındaki rekabetten değil, ülke genelinde veri merkezlerine yönelik yerel oylamalardan çıktı. Onlarca yerleşim biriminde seçmenler veri merkezi inşaatı, imar düzenlemesi, moratoryum ve gelişim kısıtlamaları gibi konularda sandığa gitti. Sonuçların neredeyse tamamında seçmenler aynı yönde oy kullandı: yeni gelişime karşı.
Bazı bölgelerdeki fark oranları dikkat çekiciydi. Ohio’nun Granville kasabasında seçmenlerin yüzde 82,5’i veri merkezlerinin yasaklanmasından yana oy verdi. Sunbury’de yüzde 78,6’lık bir çoğunluk büyük veri merkezlerine yasak getirilmesini destekledi; bu karar Amazon’un 2 milyar dolarlık bir projesini etkileyebilir. Trenton’da büyük ölçekli veri merkezlerine kısıtlama getirilmesi yüzde 79,6 oranında onay buldu.
Florida’nın Edgewater kasabasında yeni veri merkezi ve genişletme yasağı yüzde 77,6 destek topladı, Illinois’in Bloomington kentinde ise tavsiye niteliğindeki bir moratoryum aynı oranda kabul edildi. Kaliforniya’nın Alhambra şehrinde sayım tamamlanmamış olsa da yasak teklifi yüzde 82,4 oy aldı. Nevada’nın Boulder City kasabasında seçmenlerin yüzde 70,6’sı belirlenmiş bir gelişim alanında veri merkezlerine izin verilmesine karşı çıktı. Ohio’nun Ashville kasabasında EdgeConneX şirketini ilgilendiren bir gelişim anlaşması yüzde 81,6 oranında reddedildi. New Jersey’nin Downe Township bölgesinde ise tavsiye niteliğindeki oylamada katılımcıların yüzde 87,3’ü veri merkezi gelişimine karşı çıktı.
Dört ilçede aynı sonuç
Illinois eyaletinde Madison County’ye bağlı dört ilçede yetkililerin veri merkezlerine izin verip vermemesi gerektiği oylandı. Dördü de teklifi reddetti; karşı çıkış oranları yaklaşık yüzde 74 ile yüzde 83 arasında değişti.
Sonuçlar tam anlamıyla oybirliği değildi. Kuzey Dakota’daki bir oylamanın tersi yönde sonuçlandığı bildirildi, bazı bölgelerde sayım hâlâ sürüyordu. Muhalefet parti çizgisini ve coğrafyayı aşıyor; elektrik maliyetleri, su tüketimi, gürültü, yerel altyapı üzerindeki baskı ve büyük teknoloji şirketlerinin yeterli kalıcı istihdam yaratmadan vergi teşviki alması yönündeki şikayetler sık sık dile getirildi.
Yatırımcılar için önemi
Finansal piyasalar açısından bu tablo yakından izlenmeyi hak ediyor. S&P 500 endeksinin vadeli işlemlerdeki güçlü toparlanmayla yüzde 1,1 yükseldiği bir günde, Neocloud şirketlerinden NBIS yüzde 4,8, CRWV ise yüzde 6,5 değer kaybetti.
Yapay zeka yatırım dalgası, devasa sayıda yeni veri merkezinin yanı sıra bunları çalıştıracak elektrik üretim ve iletim kapasitesine bağlı. Teknoloji şirketleri bu altyapı için olağanüstü büyüklükte sermaye taahhüdünde bulundu; bu harcama planları yarı iletken talebi, elektrik ekipmanları, kamu hizmetleri ve inşaat sektörüne yönelik beklentilerin temelini oluşturuyor. Salı günkü oylamalar bu yatırımları durduracak değil. Yerel yasaklar hukuki itirazlarla karşılaşabilir, geliştiriciler projelerini daha uyumlu bölgelere kaydırabilir, bazı kararlar ise zaten bağlayıcı değil.
Siyasi boyut öne çıkıyor
Sektör bugüne kadar genellikle genişlemesini desteklemek için yeterli çip, elektrik ve sermaye bulunup bulunmadığına odaklandı. Seçim sonuçları, inşaat izni almanın da en az bunlar kadar önemli hale gelebileceğine işaret ediyor. Teknoloji şirketlerinin yüksek vergiler ödeyerek ya da okul gibi yerel yatırımları finanse ederek toplumun rızasını satın almak zorunda kaldığı bir yöne doğru kayma zaten başlamış görünüyor; bu da şirketlerin inşaat karşılığında vergi muafiyeti aldığı eski senaryoyu tersine çeviriyor.
Seçmenlerin veri merkezlerine karşı ezici oranda tavır alması, eyalet ve federal düzeydeki siyasetçiler için kısıtlama, daha sıkı izin kuralları ya da elektrik fiyat artışlarına karşı koruma vaadini giderek cazip hale getirebilir. Bu eğilimin yalnızca teknoloji sektörünü değil, yapay zeka alanının genelini etkilemesi bekleniyor. ABD yapay zeka yarışını kazanmak için yüzlerce milyar dolar harcarken, bu altyapıya ev sahipliği yapması istenen yerel topluluklar giderek daha fazla karşı çıkıyor.
