Editör: Enver Adıgüzel
2014’te Başbakan olan Narendra Modi, vergi, tarım ve altyapı alanlarında geniş bir reform gündemiyle göreve geldi. Birleşik ulusal mal ve hizmet vergisi hayata geçirildi. Tarım piyasalarının serbestleştirilmesi ise çiftçi protestoları nedeniyle başarısız oldu. Altyapıda ise hâlâ süren bir seferberlik var.
Hindistan’da kamu sermaye harcamaları 2014’ten bu yana yaklaşık altı kat arttı. Ulusal karayolu uzunluğu yüzde 60’ın üzerinde büyüdü, havalimanı sayısı iki katından fazlaya çıktı. Büyük limanların yük elleçleme kapasitesi neredeyse iki katına ulaştı, gemilerin liman bekleme süresi ise yarıya indi.
Özel yatırım neden gecikti
Kamu harcamalarıyla yabancı ve özel sermayeyi çekmek hedeflenmişti. Ancak Deloitte’un bir çalışmasına göre özel yatırımların payı 2018-2019 malı yılından sonra düştü ve yüzde 10 civarında seyrediyor. Aynı çalışma, eğilimin yakında tersine dönebileceğini öne sürüyor; özel tüketimdeki artış, kapasite kullanımındaki gerginlik ve sermaye malı üretimi ile ithalatındaki rekorlar buna işaret edebilir. Ancak bu bir olasılık olarak sunuluyor.
Makro koşullar Hindistan’a pek uygun değildi. Küreselleşme pandemiden önce zaten geriliyordu. Hindistan da 2010’larda serbest ticaret anlaşmalarında isteksizdi ve Avrupa ile bir anlaşmaya varamadı. Pandemiyle birlikte Modi’nin “Kendi Kendine Yeten Hindistan” politikası korumacılığı daha da pekiştirdi.
Ticaret politikasında yeni bir sayfa
Enerjinin yaklaşık yarısını ve petrolünün yüzde 90 civarını ithal eden Hindistan, Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD-İran çatışmasıyla maliyetlerin arttığını gördü. Bunun yanında zayıf bir musonun gıda krizi riskini artırdığı uyarılıyor.
Buna rağmen ticaret politikası yeniden şekilleniyor. Hindistan ile Avrupa Birliği yıl başında serbest ticaret anlaşmasında uzlaştı; Avrupa Parlamentosu onayı bekleniyor. ABD ile de bir anlaşmanın yakın olduğu bildiriliyor. Kanada ile kapsamlı ekonomik ortaklık görüşmeleri yıl sonuna hedefleniyor. Çin bu yıl ABD’yi geçerek Hindistan’ın en büyük ticaret ortağı oldu.
Borsadaki düşüş ve uzun vadeli görünüm
Hisse senedi piyasaları son haftalarda sert düştü; Nifty 50 bu yıl yaklaşık yüzde 14 geriledi ve son 18 yılın en keskin düşüşüne gidebilir. Ancak piyasalar bir ekonominin uzun vadeli seyrini tek başına yansıtmıyor. Hindistan’ın reel GSYİH’si nisan-haziran çeyreğinde yüzde 7,8 büyüdü ve hem hükümet hem IMF güçlü büyümenin süreceğini öngörüyor.
Kaynak: Deloitte
