Editör: Enver Adıgüzel
Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, 6 Eylül’de yaptığı değerlendirmede SNARKs, tam homomorfik şifreleme (FHE) ve ayırt edilemez karartma (iO) teknolojilerinin maliyetinin sıradan hesaplamanın 10 katının altına inmesi ihtimalini yüzde 60 olarak gördüğünü açıkladı. Buterin, yeterli ölçekte bu üç yöntemin neredeyse sıfır ek maliyet düzeyine yaklaşma olasılığını ise yüzde 33 olarak tahmin etti. Bankalararası işlemlerde saat 15:45 ölçümünde Ethereum, önceki kapanışa göre yüzde 0,37 düşüşle 2.493 dolardan işlem gördü.
Gizlilik yol haritası ve mevcut araçlar
Gelişmiş kriptografik yöntemlerin ucuzlaması, işlemlerin gizlenmesinin ötesinde sonuçlar doğurabilir. Düşük maliyetli SNARKs teknolojisi özel kanıtların üretimini kolaylaştırırken, FHE verilerin şifreli halde işlenmesine imkan tanıyor. Yazılımların iç mantığını açığa vurmadan çalışmasını hedefleyen iO ise güvenlik standartlarını farklı bir aşamaya taşımayı amaçlıyor. Buterin, en az bir teknolojinin, muhtemelen SNARKs sisteminin on yılın sonuna kadar tek haneli ek maliyet çarpanına ulaşması ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti.
Ethereum ağı, anlamlı gizlilik iyileştirmeleri sağlamak için bu üç yöntemin birden ucuzlamasını beklemek zorunda kalmıyor. Ağın yol haritası gizlilik sürecini özel okuma, özel yazma ve özel kanıtlama adımlarına ayırıyor. Anonim RPC sistemleri ve hafif istemciler, kullanıcıların kimliklerini ele vermeden blokzincir verilerine erişmesini sağlıyor. Ancak özel işlemler tarafında transferlerin dahil edilmeden önce sansürlenmesi veya hesap hareketlerinin ilişkilendirilmesi gibi kısıtlar varlığını koruyor.
Finansal aracılar ve kurumsal modeller
Dağıtık finans açısından belirleyici adımı FHE teknolojisinin ucuzlaması oluşturabilir. Mevcut şifreleme uygulamalarından farklı olarak FHE, birden fazla kullanıcının verileri şifreli tutarak paylaşılan ortak durum üzerinde işlem yapmasına olanak tanıyor. Bu nitelik gizli borç verme havuzları, kapalı teklifli müzayedeler ve gizli otomatik piyasa yapıcılar için temel gereksinimler arasında yer alıyor. Geliştiriciler bu sınırları aşmak için özel işlemciler ve eşik şifre çözme mekanizmaları kullanıyor.
Ayırt edilemez karartma teknolojisi ise güvene dayalı aracıların üstlendiği görevlerin doğrudan yazılımlara devredilmesinin önünü açabilir. Texas West Capital kurucusu Christopher Inks, ucuzlayan kriptografinin tescilli finansal modellerin dış altyapılarda fikri mülkiyeti açığa çıkarmadan çalışmasına imkan verebileceğini söyledi. Inks, bu sistemlerin denetçiler, saklama kuruluşları, takas merkezleri ve borsalar gibi aracı kurumların üstlendiği rolleri zayıflatabileceğini dile getirdi.
Kaynak: Ethereum | Veri: CoinGecko














