Editör: Enver Adıgüzel
Dünya’nın en büyük altın madencisi Newmont, perşembe günü rekor düzeyde düzeltilmiş üçüncü çeyrek net kârını açıkladı. Buna karşın cuma günü hisseleri yüzde 4,6 düştü. Bu düşüş, sektör endeksi GDX’in düşüşünün iki katından fazlaydı.
Aynı hafta küçük ölçekli madencilerin ETF’i GDXJ yüzde 9,6 geriledi, altın ise yüzde 4,1 değer kaybetti. Ons altın cuma günü 4.000 doların altına indi, gümüş de üst üste ikinci gün 2026’nın dip seviyelerinin altında kapandı.
Hisse fiyatı geleceğe bakar
Hisse fiyatı geleceğe, rekor bir çeyrek ise geçmişe bakar. Yatırımcılar bir madencinin ileride kazanacağı kâra para öder ve bu kâr iki etkene bağlıdır: altının fiyatı ve bir ons üretimin maliyeti.
Newmont üçüncü çeyrekte ons başına ortalama 4.317 dolar fiyatla altın sattı. Tüm maliyetleri dahil sürdürülebilir maliyet ons başına 1.454 dolardı; bu da yaklaşık 2.860 dolarlık bir marj anlamına geliyordu. Şirket dördüncü çeyrek için ons başına yaklaşık 1.900 dolar maliyet öngörüyor. Bunun başlıca nedeni daha yüksek sürdürülebilir sermaye harcaması, bir de petrol fiyatlarındaki artış dahil süregelen enflasyon. Altın 4.000 dolar civarında kalırsa ons başına marj yaklaşık 2.100 dolara inecek.
Cuma günü piyasa rekor kâra değil, dördüncü çeyreğe bakıyordu.
Marj hesabı ve kaldıraç etkisi
Bu bir faaliyet kaldıracı etkisi. Altın düştüğünde maliyetlerin çoğu aynı kalır, dolayısıyla altındaki her yüzde kayıp marjdan daha büyük bir oran çıkarır. Altın 3.500 dolar, maliyet 1.900 dolar olduğunda Newmont’un ons başına marjı 1.600 dolara gerileyecek; bu, üçüncü çeyreğe göre yüzde 44 daha az demek. Altındaki düşüş ise yüzde 19 olacak.
Kaldıraç her iki yönde de işler. Yükselişte madencilerin kârı altından hızlı artar, bu yüzden yükselen piyasalarda genellikle altını geride bırakırlar. Düşüşte kâr altından daha hızlı erir ve çoğu zaman altını aşağı yönde önderlik ederler.
Maliyetler yükseldikçe etki büyür. Maliyet sabit kalsa bile 4.317 dolardan 3.500 dolara bir düşüş, 1.454 dolarlık maliyete dayalı marjı yaklaşık yüzde 29, 2.500 dolarlık maliyete dayalı marjı ise yaklaşık yüzde 45 küçültürdü. Bu, geçen hafta küçük madencilerin yüzde 9,6 düşmesinin bir nedeni olabilir; bunların birçoğu daha yüksek maliyetli üreticiler.
Hacim ve petrol baskısı
Hacim hareketi doğruladı. Perşembe günü GDXJ, çarşamba hacminin yaklaşık üç katıyla yüzde 6,75 düştü. Cuma günü ise çarşamba hacminin iki katından fazlasıyla yüzde 1,83 daha geriledi ve 99,35 dolara indi.
Newmont yükselen maliyetlerinin bir nedeni olarak petrol fiyatlarını gösterdi. Brent cuma günü altı ayın zirvesi olan 116,72 dolara yükseldi. Yüksek petrol enflasyon beklentilerini de canlı tutuyor. Michigan Üniversitesi’nin son anketinde bir yıllık enflasyon beklentisi yüzde 4,7, uzun vadeli beklenti ise yüzde 3,5 çıktı; eylülde bu rakamlar sırasıyla yüzde 3,4’tü. Faiz artışı beklentisi de güçlendi: CME FedWatch aracı, yıl sonuna kadar Fed’in yeniden faiz artırma olasılığını yaklaşık yüzde 84 gösterdi. Faizler yükseldikçe faiz getirmeyen altı tutmanın maliyeti artar.
Gerçek bir dip nasıl görünür
Bu yazarın 15 Ekim’de yazdığı gibi, gerçek diplerde madenciler altını önde yukarı taşır. Piyasa daha yüksek altın fiyatını fiyatlamaya başladığında madencilerin beklenen kârı altından hızlı artar ve hisseleri önce döner. Geçen hafta bunun tersi yaşandı: altın düşerken hisseler daha sert geriledi.
Aynı kaldıraç tepelerde de geçerlidir. Bu yazar 12 Ekim’de, altının düştüğü bir günde gümüşün altını geride bıraktığını ve madencilerin altından üç kat hızlı değer verdiğini belirtmişti. O günkü 112,92 dolarlık kapanıştan itibaren GDXJ yüzde 12 düşerek cuma günü 99,35 dolara geriledi.
Dolar baskısı ve gümüş
Dolar endeksi 2026’nın önceki zirveleri civarında dipten toparlanırken önceki direnç destek olarak test edildi. Altın ile dolar arasındaki ilişki geleneksel olarak ters yöndedir. Bu yazara göre dolar endeksinde bir sonraki büyük hareketin yukarı yönlü olması olasıdır. Geçen hafta altın yüzde 4,1 düşerken dolar endeksi haftayı yatay kapattı. Dolar yükselirse altın üzerindeki baskı artar; kaldıraç nedeniyle madenciler üzerindeki baskı daha da büyür.
Gümüş perşembe günü ons başına 55,01 dolarla 2026 dip seviyesinin altında kapandı; cuma günü 53,95 dolara daha da geriledi. Dip seviyelerin altında iki günlük kapanış gerçekleşti; üçüncü bir kapanış kırılımı teyit edecektir.
Sonuç
Newmont rekor düzeltilmiş kâr açıkladı ve üretim öngörüsünü korudu, buna rağmen hisseleri yüzde 4,6 düştü. Çünkü piyasa dördüncü çeyreğe baktı: maliyetler yükseliyor, altın düşüyor. Altın geçen hafta doların katkısı olmadan yüzde 4,1 geriledi, gümüş 2026 dip seviyelerinin altında kapandı, küçük madenciler ise altının iki katından fazla değer kaybetti.
Dünyanın en büyük altın madencisi rekor sonuçların ardından düşüyorsa, iyi haber sektöre yardımcı olmuyor demektir.
Kaynak: Newmont
