Editör: Enver Adıgüzel
ABD’de işletmelerin vergi öncesi kârlarının milli gelirdeki payı ikinci çeyrekte İkinci Dünya Savaşı sonrasının en yüksek düzeyine ulaştı. Şirket kârları yıllık bazda 4,8 trilyon dolara erişirken, bu tutar ulusal gelirin yüzde 18’ini oluşturdu. Ancak aynı dönemde çalışanların ücret ve sosyal yardımlardan elde ettikleri pay yüzde 60’a düşerek 1950’lerden beri kaydedilen en düşük seviyeye iniş yaptı.
Kâr ve ücretler arasındaki uçurum
JPMorgan’ın ekonomistine göre bu farkın önemli bölümü şirket kâr marjlarında ortaya çıkıyor. Haneler arasında zenginleşme hızı da farklılaştı: daha yüksek gelirli kesimler yatırım getirileri ve temettülerden faydalanırken, orta ve düşük gelirli aileler işçilik ücretlerine bağımlı kaldı. Emeklilik hesaplarına katkı sağlayan bu kazançlar, ekonomide derin eşitsizlik yaratıyor.
Temmuz ayında reel saatlik kazançlar yıllık bazda yüzde 0,2 oranında geriledi. Enflasyon çalışanların gelirleri üzerindeki baskıyı artırırken, maaşlar fiyat artışlarının gerisinde kalıyor.
Teknoloji ve enerji kârlarını yükseltti
Bu yılki kâr artışının arkasında yapay zeka yatırımlarındaki hızlı yükseliş ve büyük teknoloji şirketlerinin artan kazançları yer alıyor. Petrol sektöründe ise yüksek yakıt fiyatları işletmelerin kazançlarını destekledi. Hisse senedi piyasası rekor seviyelere çıkarken, BIST 100 endeksi 14.610,92 seviyesinden işlem görüyor.
Düşük ücretli işverenlerin üst yöneticilerinin maaşları 2019-2025 döneminde yüzde 41 arttı. Ortalama işçinin maaşı aynı sürede yüzde 21 yükselirken, tüketici fiyatları yüzde 26 arttı. Ücret artışları fiyat hareketleri ile eş değildir.
Sık Sorulan Sorular
ABD'de şirket kârlarının ulusal gelirdeki payı kaça çıktı?
İkinci çeyrekte yüzde 18'e ulaştı ve bu, İkinci Dünya Savaşı sonrasının en yüksek seviyesi.
Çalışanların ücret payı hangi seviyeye düştü?
Yüzde 60'a geriledi, bu 1950'lerden beri kaydedilen en düşük oran.
Şirket yöneticilerinin maaşları ne kadar arttı?
2019-2025 döneminde yüzde 41 oranında artış kaydedildi.
Veri: Borsa İstanbul
