Editör: Enver Adıgüzel
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin ev sahipliğinde ilk kez düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen Küresel Finans Zirvesi’nde konuştu. Şimşek, asıl sınamanın iddialı hedefler için gereken kaynağı bulmak olduğunu vurguladı.
Enerji ve karbonsuzlaşma hedefleri
Şimşek, 2053 net sıfır hedefinin ülke için büyük önem taşıdığını söyledi. Büyüyen bir ekonomi olarak büyümeyi sürdürürken karbondan arınmanın nasıl mümkün olacağının başlıca soru olduğunu belirtti. 2040’a kadar 175 gigavat güneş ve rüzgar kapasitesi hedeflendiğini aktardı.
İhracatın yarısından fazlasının Avrupa’ya gittiğini hatırlatan Şimşek, düşük karbonlu üretimin bir tercih değil zorunluluk olduğunu ifade etti. Asıl zorluğun hem ucuz hem temiz enerji üretmek olduğunu kaydetti.
Finansman ihtiyacı ve kamu maliyesi
Hesaplamalara göre hedef doğrultusunda yaklaşık 300 milyar dolarlık kaynağa ihtiyaç bulunuyor. Şimşek, bu tutarın maliyetinin ve finansmanının nasıl sağlanacağının yanıtlanması gereken temel sorular olduğunu söyledi.
Bakan, deprem sonrası altyapı yeniden inşası için 100 milyar doların üzerinde harcama yapılmasına karşın bütçe açığının GSYH’ye oranının yaklaşık yüzde 3, kamu borcunun ise yaklaşık yüzde 22 olduğunu belirtti. Bu tabloyla önemli bir mali alan bulunduğunu, ancak hedeflere yalnızca kamu kaynaklarıyla ulaşılamayacağını savundu.
Kalkınma bankalarından destek beklentisi
Şimşek, Dünya Bankası ve EBRD gibi kuruluşların desteğine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Amacın yalnızca kredi sağlamak değil, özel sermayeyi harekete geçirip yatırım risklerini azaltmak olduğunu belirtti. Bu kuruluşların teminat sağlayarak özel sektör yatırımlarının önünü açabileceğini ifade etti.
Enerji ithalatı ve cari açık
Şimşek, birincil enerji kaynaklarının yüzde 70’inden fazlasının ithal edildiğini ve bunun cari açığın büyük bölümüne karşılık geldiğini kaydetti. Son on yılda petrol ve doğal gaz ithalatı için yaklaşık 600 milyar dolar ödendiğini, bu rakamın brüt dış borçtan yüksek olduğunu aktardı. Yenilenebilir kapasitenin artırılmasının ekonomik dayanıklılığı güçlendireceğini savundu.
